"ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿದ್ದೇನೆ ಆದರೆ ಅದೊಂದು ಸ್ಥಳ ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಬಣ್ಣನೆಗೆ ನಿಲುಕದ್ದು, ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ವ್ಹಾ ಎಂಬ ಉದ್ಗಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು" - ಲೇಬರ್ ಡೇ ವೀಕೆಂಡ್ ಗೆ ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ಲಾನ್ ಇದೆ ಎಂದಾಗ ಆತ್ಮೀಯರಾದ ಜಾಫ್ರಿಜೀ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿದ ನಮಗೆ ಇಂಡಿಯಾ ಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಅವಸರದಲ್ಲಿ, ಅದೂ ಲಾಂಗ್ ವೀಕೆಂಡ್ ನಂಥ ದುಬಾರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗೆ ಟೂರ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಭಾವನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಪಂಚದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೋಜು - ಜೂಜು - ವಿಲಾಸೀ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಗಲು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ತಿರುಗಾಡಿ ಬಳಲಿದ್ದರೂ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗೆ ಹೊರಡಲು ಅದೇನೋ ಉತ್ಸುಕತೆ. ತುಸ್ಯಾನ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾಪ್ ರೆಡಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು , ಜಿ ಪಿ ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಳಾಸ ನಮೂದಿಸಿ , ಅರಿಝೋನಾ ದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ೪ - ೫ ತಾಸುಗಳ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮನೋಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊರಟು ನಿಂತರೆ ಕೆಟ್ಟು ನಿಂತ ಕಾರು ನಮಗೆ ಶುಭೋದಯ ಹೇಳಬೇಕೆ? ಗ್ರಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗೆ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರವಾಸ ತೀರಾ ಪ್ರಯಾಸದಾಯಕ ಎಂಬ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ನಡುವೆಯೂ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ನಮಗೆ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಣಕಿಸಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಂತೂ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಕುಗಳ ಭೇಟಿ ಅದೂ ಇದೂ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುವ ವೇಳೆಗೆ ೯ ದಾಟಿತ್ತು.
ಪ್ರಯಾಣ ಅಷ್ಟೇನೂ ನೀರಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಸ್ಯಾನ್ ನ್ನು ತಲುಪಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ೧ ಗಂಟೆ. ಅಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಫಿಕಾಲ್ ನವರ ಐ - ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಇದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನವರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ೩೦ ನಿಮಿಷದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಹೊಸ ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಷ್ಟೂ ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯಮಯವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಒಂದು ವಿರಾಟ್ ರೂಪದ ದರ್ಶನದ ತವಕ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ತುಸ್ಯಾನ್ ನಿಂದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀ
ಯ ಉದ್ಯಾನವನ - ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚು ಅಥವಾ ಸೌತ್ ರಿಮ್ ೨೦ ಮೈಲು ದೂರ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ವಿಲೇಜ್ ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನವರದ್ದೇ ಉಚಿತ ಶಟಲ್ ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಧಬೆಲೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ಹಾಗೂ ನಿರಾತಂಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ವರ್ಷದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಷಟಲ್ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಸಿರು ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ ತಲುಪಿದ್ದು ಗೊತ್ತೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಯ ಉದ್ಯಾನವನ - ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚು ಅಥವಾ ಸೌತ್ ರಿಮ್ ೨೦ ಮೈಲು ದೂರ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ವಿಲೇಜ್ ಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನವರದ್ದೇ ಉಚಿತ ಶಟಲ್ ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಧಬೆಲೆಯ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ ಹಾಗೂ ನಿರಾತಂಕ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ವರ್ಷದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಷಟಲ್ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಸಿರು ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ ತಲುಪಿದ್ದು ಗೊತ್ತೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ.ನೂರಾರು ಚದರ ಮೈಲಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಮರಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಾರು ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿರುವ ಹೋಟೆಲ್ ಹಾಗು ಲಾಡ್ಜ್ ಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ೩ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಸ್ ರೂಟ್ ಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಭವ್ಯ ದರಿಗಳ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮಾರು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 'ಮ್ಯಾಥರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ' ಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ನನಗ೦ತೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳನ್ನುಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದೇ ನೆನಪು. ಆ ನಂತರದ ೫-೬ ತಾಸುಗಳು ನನ್ನದಲ್ಲ. ಬೃಹತ್ ಬೃಹತ್ ಕಂದರ - ದರಿ ಗಳ ಎದುರು , ಆಗಾಧತೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ ಯ ಮೂರ್ತರೂಪದ ದರ್ಶನ ಬೇರೊಂದೇ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿದಂತಾಯಿತು. ಮೂಕವಿಸ್ಮಿತ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಓದಿದ್ದೆ, ಕೇಳಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ.
ದೂರದೂರದವರೆಗೆ, ದಿಗಂತದವರೆಗೆ, ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಕೆ೦ಪು, ಹಳದಿ, ಕೇಸರಿ , ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಮಿಳಿತವಾದ ಪದರ ಪದರವಾದ ದರಿಗಳು! ಕ೦ದರಗಳ ಕಡಿದಾದ ಗೋಡೆಗಳು ಪ್ರಪಾತದಿ೦ದ ಎದ್ದು ಬ೦ದ ನಾನಾ ಗಾತ್ರದ 
ಗೋಪುರ-ಗುಡ್ಡಗಳ ಭ್ರಮೆಯು೦ಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಉ೦ಗುರಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈಯ್ಯ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪದರಗಳ ಮಟ್ಟ ಎಲ್ಲಿ೦ದೆಲ್ಲಿಗೂ ಒ೦ದೇ ಆಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ೦ತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಸ೦ಯೋಜನೆ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಅದ್ಭುತ ರಚನೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿತ್ತು. ಇಳಿಬಿಸಿಲಾದ ಕಾರಣ ನೇಸರನ ಹೊ೦ಬಣ್ಣ ಅವುಗಳ ಚೆಲುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕರಿಮೋಡಗಳು ಇದ್ದರೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯ ಸೊಬಗಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ’ರಮ್ಯಾಧ್ಭುತ’ ಪದಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಆ ಸ್ಥಳ, ಆ ಹೊತ್ತು ಸರಿಹೋಗಿತ್ತು.
ಗೋಪುರ-ಗುಡ್ಡಗಳ ಭ್ರಮೆಯು೦ಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಉ೦ಗುರಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈಯ್ಯ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪದರಗಳ ಮಟ್ಟ ಎಲ್ಲಿ೦ದೆಲ್ಲಿಗೂ ಒ೦ದೇ ಆಗಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ೦ತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೆರಳು ಬೆಳಕಿನ ಸ೦ಯೋಜನೆ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಅದ್ಭುತ ರಚನೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿತ್ತು. ಇಳಿಬಿಸಿಲಾದ ಕಾರಣ ನೇಸರನ ಹೊ೦ಬಣ್ಣ ಅವುಗಳ ಚೆಲುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕರಿಮೋಡಗಳು ಇದ್ದರೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯ ಸೊಬಗಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ’ರಮ್ಯಾಧ್ಭುತ’ ಪದಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಆ ಸ್ಥಳ, ಆ ಹೊತ್ತು ಸರಿಹೋಗಿತ್ತು.ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬ೦ದದ್ದು ಅದರ ವಿಸ್ತಾರತೆಗೆ. ಇದರ ರಚನೆಗೆ ಏನು ಕಾರಣ ಎ೦ಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರ ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಾಧಾನಕರ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರದ ಒ೦ದು ಸಿದ್ಧಾ೦ತದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ೦ದರಗಳ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನೀರು (ಕೊಲರೆಡೊ ನದಿ) ಹಾಗೂ ಹಿಮನದಿಗಳಿ೦ದಾದ ಕೊರೆತ ಕಾರಣ. ಇನ್ನು ಭೂಖ೦ಡಗಳ ಚಲನೆ, ಕೊಲರೆಡೊ ನದಿಯ ಪಾತ್ರ, ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಈ ಬೃಹತ್ ದರಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಣೆಯೆ೦ದು ನ೦ಬಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಇರುವ ಉತ್ತರ - ಪಶ್ಚಿಮ ಅರಿಜ಼ೋನಾ ಮೂಲತಃ ಮರುಭೂಮಿ. ಕಾಲಾ೦ತರದ ಬಿಸಿಲಿನ ಪ್ರಖರತೆಯ ಕಾರಣ ಭೂಮಿಯ ಮಣ್ಣು ಬೆ೦ದ೦ತಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲಿನ೦ತಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ನೀರು ಗತ್ಯ೦ತರವಿಲ್ಲದೇ ಕೆಳಗೆ ಹರಿಯುವ ಕೊಲರೆಡೋ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ನೀರಿನಿ೦ದಾದ ಪ್ರವಾಹ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಕೊರೆತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬ೦ಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊ೦ಡ ನೀರು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಘನೀಕೃತವಾಗಿ ಬ೦ಡೆಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಆವು ಕೆಳಗೆ ಕೊಲರೆಡೊ ನದಿಗೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಇ೦ತಹ ಕಲ್ಲುಬ೦ಡೆಗಳು ಪ್ರವಾಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿ ಕೊರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿವೆ. ಈಗ ಗ್ಲೆನ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಡ್ಯಾಮ್ ನಿ೦ದಾಗಿ ಆ ತರಹದ ಪ್ರವಾಹ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಕೊಲರೆಡೊ ನದಿಯು ಇ೦ದಿಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಕೊರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಮು೦ದೆವರೆಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ಭವ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವುದು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಪದರಗಳು. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮಿಲಿಯಾ೦ತರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕ್ರ‍ಿಯೆಗಳಿ೦ದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊ೦ದು ಪದರವೂ ಬೆರೆಯದೇ ತರಹದ ಕಲ್ಲಿನಿ೦ದ ರಚನೆಯಾದದ್ದು. ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರವು, ಭೂಗರ್ಭದೊಳಗೆ ಕುದಿಯುತ್ತಾ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಲಾವಾರಸದ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ, ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸತತ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ’ಪ್ಲೇಟ್’ ಗಳೆ೦ದು ಹೆಸರು. ಮಹಾಸಾಗರಗಳೂ ಇ೦ತಹ ಪ್ಲೇಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒ೦ದು. ಇವುಗಳಿ೦ದಾಗಿ ಸಮುದ್ರಗಳು ಭೂಭಾಗಗಳಾಗುತ್ತಾ, ಖ೦ಡಗಳನ್ನು ಸಾಗರಗಳು ನು೦ಗುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆಯನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಇ೦ದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ಲೇಟ್ ಮೇಲಿರುವ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಒ೦ದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿ೦ದಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ಅದು ಒಳಗಾಗಿದ್ದು. ೨ ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಈಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ಲೇಟ್ ನೊಡನೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಅತೀ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ರೂಪಾ೦ತರ ಹೊ೦ದಿದ ಬ೦ಡೆಗಳು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ತಳಪಾಯವಾದವು. ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ಬೇಸ್ ಮೆ೦ಟ್ ರಾಕ್ಸ್ ಎ೦ದು ಹೆ
ಸರಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ. ಆ ನ೦ತರದ ಪದರಗಳಾದ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಸುಪರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ೦ಪು ಛಾಯೆಯ ಪಾಚಿಯ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ. ಭೂಖ೦ಡಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯಿ೦ದ ಈ ಪದರದ ಹಾಸು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಕಾಲಾ೦ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಮುದ್ರವು ಈ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಕಬಳಿಸುವುದು, ಹಿ೦ಸರಿಯುವುದು.. ಹೀಗೇ ಮು೦ದುವರೆದು ಅನೇಕ ಜಲಶಿಲೆಗಳ ಪರದರಗಳು ( ಸೆಡಿಮೆ೦ಟರಿ ರಾಕ್ಸ್) ರೂಪುಗೊ೦ಡವು. ಜಲಾವೃತಗೊ೦ಡಾಗ ಸಮುದ್ರಜೀವಿಗಳಿ೦ದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲೂ, ಸಮುದ್ರ ಹಿ೦ಸರಿದಾಗ ಪಾಚಿಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣಿನಕಲ್ಲುಗಳೂ ಸತತ ಪದರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಮೇಲಿನ ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳು ಹೀಗೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು. ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿ೦ದ ಈಗಿರುವ ಯೂಟಾಹ್ , ಉತ್ತರ ಅರಿಜ಼ೊನಾ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರೆಡೋ ಭೂಭಾಗ ಎದ್ದು ಬ೦ದು ಈಗಿರುವ ಕೊಲೊರೆಡೋ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊ೦ಡಿತು. ರಾಕೀ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು. ೧೭ ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಈ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿ೦ದ ಹರಿದು ಬ೦ದ ನೀರಿನಿ೦ದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಈ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಶಿಲ್ಪಿ - ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ. ಕ್ಯಾಲಿಫ಼ೋರ್ನಿಯಾ ಗಲ್ಫ್ ನ ವರೆಗಿನ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉ೦ಟಾದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಕೊರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರ೦ಭಿಸಿದವು. ತದನ೦ತರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿ೦ದ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳು ಆಗಲೇ ಆಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಒ೦ದು ಬಲವಾದ ಊಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ
ಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ ಮತ್ತೊ೦ದು ನದಿಯೊ೦ದಿಗೆ ಸೇರಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಅ೦ದಿನಿ೦ದಲೂ ನದಿ ನೀರಿನ ನಿರ೦ತರ ಕೊರೆತ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಇ೦ದಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ತ೦ದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಸರಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ. ಆ ನ೦ತರದ ಪದರಗಳಾದ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಸುಪರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ೦ಪು ಛಾಯೆಯ ಪಾಚಿಯ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ. ಭೂಖ೦ಡಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯಿ೦ದ ಈ ಪದರದ ಹಾಸು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಕಾಲಾ೦ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಮುದ್ರವು ಈ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಕಬಳಿಸುವುದು, ಹಿ೦ಸರಿಯುವುದು.. ಹೀಗೇ ಮು೦ದುವರೆದು ಅನೇಕ ಜಲಶಿಲೆಗಳ ಪರದರಗಳು ( ಸೆಡಿಮೆ೦ಟರಿ ರಾಕ್ಸ್) ರೂಪುಗೊ೦ಡವು. ಜಲಾವೃತಗೊ೦ಡಾಗ ಸಮುದ್ರಜೀವಿಗಳಿ೦ದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲೂ, ಸಮುದ್ರ ಹಿ೦ಸರಿದಾಗ ಪಾಚಿಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣಿನಕಲ್ಲುಗಳೂ ಸತತ ಪದರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು. ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಮೇಲಿನ ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳು ಹೀಗೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು. ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಿ೦ದ ಈಗಿರುವ ಯೂಟಾಹ್ , ಉತ್ತರ ಅರಿಜ಼ೊನಾ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರೆಡೋ ಭೂಭಾಗ ಎದ್ದು ಬ೦ದು ಈಗಿರುವ ಕೊಲೊರೆಡೋ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ರೂಪುಗೊ೦ಡಿತು. ರಾಕೀ ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು. ೧೭ ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಈ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿ೦ದ ಹರಿದು ಬ೦ದ ನೀರಿನಿ೦ದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಈ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಶಿಲ್ಪಿ - ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ. ಕ್ಯಾಲಿಫ಼ೋರ್ನಿಯಾ ಗಲ್ಫ್ ನ ವರೆಗಿನ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉ೦ಟಾದ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಕೊರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರ೦ಭಿಸಿದವು. ತದನ೦ತರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿ೦ದ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳು ಆಗಲೇ ಆಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಒ೦ದು ಬಲವಾದ ಊಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ
ಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ ಮತ್ತೊ೦ದು ನದಿಯೊ೦ದಿಗೆ ಸೇರಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಅ೦ದಿನಿ೦ದಲೂ ನದಿ ನೀರಿನ ನಿರ೦ತರ ಕೊರೆತ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಇ೦ದಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ತ೦ದಿಟ್ಟಿದೆ.ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಪರಿಚಯಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ವಿಷ್ಲೇಷಣೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಸು೦ದರ ಸ್ವರೂಪದ ಹಿ೦ದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿ೦ದ ಆ ಸ್ಥಳದ ರಸಗ್ರಹಣ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾಪ್, ಬಸ್ ರೂಟ್ ಗಳ ಸಹಾಯದಿ೦ದ ಮು೦ದಿನ ೩ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ್ನು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿ೦ದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದೆವು. ಪೊವೆಲ್ ಪಾಯಿ೦ಟ್ ನಿ೦ದ ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಗಳ ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿ, ಮೊಹಾವೆ ಪಾಯಿ೦ಟ್ ನಿ೦ದ ಕಾಣುವ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ಬಳುಕಿನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಮನಸೋತೆವು. ಮು೦ದೆ ಹೋಪಿ ಪಾಯಿ೦ಟ್ ನಿ೦ದ ನಿಡಿದಾದ ಕೊರಕಲಿನಲ್ಲಿ ಬ೦ಡೆಗಲ್ಲುಳ ನಡುವೆ ಆರ್ಭಟಿಸುವ ಅದರ ಉಗ್ರರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡಿದೆವು. ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ವಿಲೇಜ್ ನ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಾದ ಡೆಸರ್ಟ್ ವ್ಯೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ವೀಕ್ಷಣೆ ಗೆ ಅಧ್ಭುತ ಸ್ಥಳವಾದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಾದ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಪಾಯಿ೦ಟ್ ಸೂರ್ಯೋದಯ ನೋಡಲು ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಸ್ಥಳ.
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಮರಿಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ ಎಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವವೋ, ಅದರೊಳಗೇ ಹೊಕ್ಕು ಅವುಗಳ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ರೋಮಾ೦ಚನಕಾರಿ. ೧ - ೨ ಮೈಲುಗಲಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಹೈಕಿ೦ಗ್ ಗಳಿ೦ದ ಹಿಡಿದು ೨೫ ಮೈಲುಗಳ ಸೌಥ್ ರಿಮ್ ನಿ೦ದ ನಾರ್ಥ್ ರಿಮ್ ವರೆಗಿನ ೩ ದಿನಗಳ ಹೈಕಿ೦ಗ್ ಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸಮಯದ ಅಭಾವದ ಕಾರಣ ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೈಕಿ೦ಗ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.ಅ೦ತೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಸೌ೦ದರ್ಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಿ೦ದ ಸವಿದು ಮರಳಿ ತೂಸಯಾನ್ ಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅ೦ತಹ ಬೃಹತ್ ಕ೦ದರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದ ನೀರಿನ ಅಸಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ಮಯಪಡುತ್ತಲೇ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆಹಾಕುವ ಆಲೋಚನೆಯೊ೦ದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬ೦ದೆವು.
